De projecten‎ > ‎

Reykjavik

JOB SHADOWING Reykjavik - IJsland
heterogene leergemeenschap
zondag 15 april - zondag 22 april 2018


IJsland beschikt over het meest toegankelijke onderwijssysteem ter wereld. In principe heeft elk kind in IJsland recht op onderwijs, ongeacht geslacht, woonplaats, godsdienst, handicap en sociale- of etnische afkomst. Leerlingen gaan naar gemengde klassen, waarbij bij de indeling in principe alleen onderscheid wordt gemaakt op leeftijd. 

De overheid vindt dat alle kinderen gelijke rechten moeten hebben. Daarom wil de overheid dat zoveel mogelijk kinderen in het gewoon onderwijs moeten kunnen meedraaien. Leerkrachten krijgen hierin begeleiding om de kinderen met extra noden op te kunnen vangen.

Scholen bereiden de leerlingen voor op ‘het leven in een continu veranderende wereld’, zo heeft de overheid het omschreven. Onderwerpen die de overheid belangrijk vindt? Natuur en gezondheid, christelijke waarden, ‘democratische co-operatie’ en de mindset om continu te willen blijven leren en ontwikkelen. 

In IJsland zijn er vier soorten scholen :

-de kleuterschool (leikskólinn): 12 maanden - 5 jaar (betalend)             -de basisschool (grunnskóli) :6 jaar - 16 jaar (leerplicht - gratis)          -voortgezet onderwijs (framhaldsskóli) : 16 - 20 jaar (gratis)                -hoger onderwijs (háskóli) : bachelor of master (betalend)

Tijdens ons verblijf bezoeken we 4 scholen : 

 - Dvergasteinn | Seljavegi 12, 101 Reykjavík (kleuterschool)               -  Klettaskóli, Suðurhlíð 9, 105 Reykjavik (buitengewoon onderwijs)       - Hlidaskoli, Hamrahlid 2, 105 Reykjavik (basisschool met afdeling voor slechthorende en dove kinderen)                                                        - Múlaborg, Ármúli 8 a, 108 Reykjavik (kleuterschool met sterke inclusieve werking)                                     

Deelnemers

Patrick Timmerman : coördinerend directeur Saeftinghe
Kathleen Casselman : directie Sint-Margaretaschool
Heidi Wijffels : directie Roezemoes
An Muyllaert : zorgleerkracht Sint-Jansschool
Mieke Sierens : leerkracht kleuter OLVO
Ria Couvreur : leerkracht lager onderbouw OLVO
Lies Pintelon : leerkracht lager bovenbouw Roezemoes
Kelly Vanaudenaerde : leerkracht bovenbouw BO De Vuurtoren             
Magali Marey : projectcoördinator – directie De Vuurtoren

Zondag 15 april
Vier, vijf of acht dagen konden sommigen onder ons reeds van de IJslandse pracht genieten. De vier laatste collega's kwamen vandaag toe. IJsland liet reeds sterke indrukken na. Maanlandschap, grauw, ruw waren enkele termen die bij de meesten opkwamen. We streken neer in een appartement en twee studio's. Prachtig gelegen, midden in het centrum van Reykjavik. We konden genieten van de IJslandse keuken in Islenski Barinn. Pianist, kaarslicht en lekker eten maakten het plaatje compleet. Voor de wijn moesten we passen, 10 euro voor een glas vonden we toch iets te duur. Bij de meesten stond hun biologische klok nog op Belgische tijd en kropen ze vroeg onder de wol. Proberen we gauw verandering in te brengen!  
I

Maandag 16 april

We bezochten de Kleuterschool Dvergasteinn. De school telt 110 kinderen in twee vestigingen.
Dit was onze eerste kennismaking met de concrete schoolsituatie in IJsland.

Deze school ontvangt kinderen van 18 maand tot 6 jaar. De school is onderverdeeld in 4 groepen: een peuterklas (crèche: 1 tot 3 jaar), 1 kleuterklas voor de 3-4 jarigen en 2 klassen voor de 4-5-6 jarigen.
Per klas zijn 4 mensen beschikbaar voor ongeveer 20 leerlingen : 1 titularis en 3 begeleiders. Daarnaast heeft de school nog een special teacher. De leerkrachten werken daar 40u/week. Al het voorbereidend werk gebeurt op school (overlegmomenten, vergaderingen, …).

Een schooldag loopt van 8u tot 17u. Ze starten met ontbijt op school, de andere maaltijden worden genuttigd in de klas zelf met al hun leerkrachten. Er wordt veel buiten gespeeld (min. 2u/dag).
Wat ons opviel was de enorme rust, zowel bij de kinderen als de leerkrachten. Bij de oudste kleuters zijn er nu 10 kinderen per leerkracht en tegen 2020 vermindert het nog tot 8 per leerkracht.
Ook de sobere inrichting van de klassen is helemaal anders dan bij ons.
Ze hebben veel vrij spel en krijgen individuele aandacht.
Ze werken in de donkere wintermaanden rond 1 thema, een sage of sprookje waarbij alle ontwikkelingsdomeinen aan bod komen. Momenteel werken ze het sprookje van Dammalimm.  Vanaf mei gaan ze veel op stap. Bij de jongste kinderen passen ze regelmatig ‘heuristic play’ toe. Een impliciet aanbod van dagdagelijkse objecten. Alle leerlingen (ook met specifieke noden) kunnen op deze school instappen. Momenteel zijn er 4 kinderen met speciale noden aanwezig: twee kinderen met taalachterstand, een kindje met autisme en een kindje met gedragsproblemen.
Het was een zonnige dag en we merkten dat alle leerkrachten tijdens de speeltijden aanwezig waren om te bewaken. Iedere laatste vrijdag van de maand houden ze een vriendschapsvuur. Op een open vuur wordt warme chocolademelk gemaakt. In hun werking leggen ze de nadruk op creatief werk, buitenactiviteiten, samenwerking met de ouders, inclusie en multiculturele educatie. Het werd een boeiende eerste kennismaking!


Dinsdag 17 april

Deze morgen werden we al om 8.10u verwacht in ‘Klettaskóli’.
Het werd dus vroeg opstaan en snel ontbijten om de bus van 7.45u te halen.

Het is een school voor buitengewoon onderwijs voor leerlingen van 6 tot 16 jaar. In heel IJsland bestaan er maar twee scholen voor buitengewoon onderwijs : deze school voor meervoudige beperkingen of een IQ lager dan 60 en een school voor gedragsproblemen waar de kinderen voor enkele maanden heen kunnen. Kinderen met deze problematiek woonachtig buiten Reykjavik lopen school in gewone scholen en kunnen raad vragen aan Klettaskoli hoe ze het best het kind kunnen ondersteunen.
Bij de aankomst werd al onmiddellijk duidelijk dat dit een heel mooi en modern complex is.

We werden zeer hartelijk ontvangen door de directie. Na een powerpoint presentatie kregen we een rondleiding in de school.

De school is aan het verbouwen en beschikt nu over een eigen turnzaal/fitness ruimte en een zwembad. Over de infrastructuur is zeer duidelijk nagedacht! De vloer heeft verschillende kleuren, elke klas is voorzien van een smartboard, een systeem in de klassen/gang om rolstoelpatiënten te verplaatsen, …

De klassen zijn hier ingedeeld per leeftijd met verschillende beperkingen door elkaar.
Elk kind heeft zijn eigen leertraject. Dit wordt samen met de ouders vastgelegd in het begin van het schooljaar. Ook met noden die ouders belangrijk vinden wordt er rekening gehouden.
Hun leertraject wordt vastgelegd in een individuele weekplanner die op hun bank ligt.

Er wordt hier enorm veel ingezet op werken met apps en tools op een ipad die ze van de school mogen gebruiken of zelf meehebben. Er zijn enkele leerlingen die hun handen moeilijk kunnen gebruiken, zij kunnen een computer bedienen met hun ogen!

Het zelfstandig werk wordt gestructureerd aangeboden (stapsgewijs) en hun vorderingen worden goed bijgehouden.

Het valt ons op dat er héél veel personeel werkt op deze school (soms 1 op 1), 130 mensen voor ongeveer evenveel leerlingen.
Niet iedereen heeft een onderwijsdiploma (In IJsland is het mogelijk om studenten of werklozen in te schakelen voor korte of lange tijd). Er wordt gewerkt met vakleerkrachten (zwemmen, knutselen, timmeren, muziek, turnen).
De school loopt voor de leerlingen tot 14.10u, daarna is er naschoolse opvang voorzien. Voor de leerkrachten is dit tot 16u, uitgenomen op vrijdag.
Ook hier doen de leerkrachten al het werk tijdens de schooluren. Ze zijn 1x per week verplicht om te vergaderen tot 16u in een soort werkgroep. En 1x per maand hebben ze PV.

Een spreuk die de hele filosofie omvat:
 “I never make the same mistake twice. I make it five or six times just to be sure.”

Het was een zeer boeiende dag!

 Om 16u brachten we een bezoekje aan de bibliotheek in Reykjavik. Dvergasteinn hield er en een tentoonstelling. We sloten de dag af met een heerlijk soepje IN een broodje. 

Woensdag 18 april
Vandaag bezochten we de kleuterschool 'Mulaborg'. Deze gewone kleuterschool heeft zicht gespecialiseerd in kinderen met beperkingen. 
Visie:

De klemtonen van deze school liggen op literatuur, communicatie, wetenschap, democratie en de rechten van de mens. Naast gelijkheid zijn gezondheid, welbevinden, creativiteit en cultuur de grootste doelstellingen.
Deze school heeft een werking met een duidelijke visie! Hier zijn ook assistenten/leerkrachten tewerkgesteld met een beperking, maar de directie ziet dit niet zo.
Iedereen is er gelijk! Dit is ook juist de sterkte van deze school om die bril op te zetten. Hun slogan is dan ook: 'A pre-school for everyone'. Elk kind heeft het recht om kind te zijn en te leren door spel. Zij kijken naar wat het kind kan en niet naar wat het niet kan. Ze zoeken steeds een weg om hen te laten participeren aan de activiteiten. 
De school past niet 1 pedagogie toe, maar neemt uit verschillende pedagogieën accenten mee die werken.

Werking:
Elke leerkracht heeft op deze school een duidelijk taak. Hun taak wordt in een weekplanning vastgelegd. Het kan zijn dat 1 leerkracht/assistent voor een volledige week verantwoordelijk is voor 1 leerling of 1 groepje. Dit wordt in een doorschuifsysteem georganiseerd die door de klastitularis wordt opgesteld. Men houdt rekening met de draagkracht van de leerkrachten/assistenten. Wie verantwoordelijk is voor kinderen met zeer zware zorgnood wordt vlugger afgewisseld.
Alle verantwoordelijkheden (tafel dekken, eten verdelen, toezicht, …) worden in dit rooster verdeeld.
Voor kinderen met speciale noden wordt het handelingsplan samen met de ouders opgemaakt. Ook zij hebben een hele grote inspraak hierin. De orthopedagoge schrijft het traject voor 6 weken uit met 3 à 6 haalbare doelen. Verslagen, afspraken en evolutie van het kind worden zichtbaar uitgehangen en moeten ‘voor gelezen’ afgetekend worden door alle betrokken personen.

Verloop van de dag:

Zoals in alle scholen doet iedereen bij het binnen komen zijn schoenen uit.
Na het ontbijt op school start de dag met een gemeenschappelijke zangstonde. Daarna vertrekken de kinderen naar de klas samen met hun klasjuf en de assistenten.

In de klas zijn steeds verschillende activiteiten voorzien met een sober aanbod van materiaal. De kinderen roteren tussen de verschillende hoekjes/tafels. Bij elke activiteit is een assistent aanwezig. De orthopedagoog roteert vaak mee met het kind met speciale noden.  

In deze school waren op 80 leerlingen 9 kinderen met speciale noden.

De school start om 8u en eindigt om 15u.

Rond 11u30 worden de tafels gedekt door de assistenten/leerkrachten in de klassen. De kinderen eten samen met de leerkrachten en assistenten.

Ook wij kregen een lunch aangeboden in de leraarskamer. De leerkrachten en assistenten hadden afwisselend 35 minuten lunchpauze om zelf een warme maaltijd in de leraarskamer te eten. Het massagekussen vonden de meesten de max!

Na de middag kwamen we samen bij de directeur voor een nabespreking. Heel wat aandacht ging naar het ‘sign with a language’-systeem. De gesproken taal wordt ondersteund door gebaren die enkel voor de sleutelwoorden gebruikt worden.

Elk kind met bijzondere zorgnoden heeft een individueel mapje waarin alle informatie die noodzakelijk is om dit kind goed te begeleiden, staat. Dit mapje gaat mee met ouders, begeleidende arts, orthopedagoog, … Dit mapje groeit doorheen de jaren.

 ’s Avonds hadden we een ontspannende avond in de Harpa, het concertgebouw van Reykjavik. Er stond een one-man-show gepland waar we in 60 minuten tips kregen om IJslander te worden. Ondanks de korte periode die we hier nog maar waren, herkenden we toch heel wat IJslandse kenmerken van de mensen die we al ontmoet hadden.


 

 

Donderdag 19 april
'First day of Summer'! Volgens een oude Noorse kalender gaat vandaag de zomer in.Het is dan ook een nationale feestdag. Alle scholen waren vandaag dan ook gesloten. IJslanders wensen elkaar een vrolijke zomer met de de woorden : 'Gledileg sumar'. In de straten van Reykjavik was er een parade en straatanimatie. Vandaag stond evaluatie van de opgedane ervaringen centraal. Net als in Groningen hebben we aan de hand van 6 sleutels besproken wat we aan het IJslands onderwijssysteem zinvol vinden. De sleutels zijn : visie, communicatie, harmonische ontwikkeling, reflectie, samenwerking en redelijke aanpassingen. Heel wat discussies, vergelijkingen, reflecties, bedenkingen passeerden de revue. Het werd een zeer zinvolle dag!

Vrijdag 20 april

Op vrijdag 20 april waren we te gast in ‘Hlidaskoli’, een school voor 6 – 16 jarigen.  Het is een gewone lagere school die gespecialiseerd is in dove en slechthorende kinderen.    Er zijn ongeveer 500 leerlingen en 70 personeelsleden, waarvan 50 leerkrachten.  De jongste kinderen (van 6 tot 12 jaar) hebben school van 8 tot 14u, de ouderen (13 tot 16 jaar) tot 15u.  Ze brengen allemaal ontbijt mee naar school.  Snack en lunch krijgen ze daar. 

Kinderen hebben een vaste klasleerkracht maar daarnaast nog heel wat vakleerkrachten.  Zo werken ze wekelijks met een muzische carrousel waarin 5 onderdelen zitten: houtbewerking, huishoudkunde, drama, beeld en textiel.  Elk groepje blijft 7 weken bij hetzelfde onderdeel, 4 lesuren (40 minuten) per week.   Voor elk onderdeel is er een prachtig uitgerust lokaal.  Wekelijks krijgen alle klassen 1 x gymles en 1 x zwemles. 

Ook gaan alle klassen elke week naar de bibliotheek in de school die een eigen bibliothecaris heeft.  Ze leert de kinderen hoe ze boeken moeten opzoeken en kiezen.  Ook leest ze voor tot de leeftijd van 12 jaar.   Ze worden ook geholpen bij opzoekwerk voor taken en groepswerken.

Na de schooluren is er opvang op school georganiseerd door de stad.  Leerkrachten blijven op school tot 16u voor overleg en voorbereiding.

Zorg op school is heel sterk aanwezig en heel gevarieerd.  Gebarentaal is een vak voor iedereen.  Er zijn ook leerkrachten die zelf doof of slechthorend zijn.  Er zijn verschillende zorglokalen: een gebarentaalklas, zorg voor mindervaliden, gewone zorgklas.  Daar komen de kinderen naartoe op eigen initiatief. 

Per klas zijn er 14 tot 24 leerlingen.   De dove en slechthorende kinderen zitten per leerjaar samen in één klas.  Daar is dan altijd een tolk aanwezig.  Ook zijn er nog verschillende paramedici aanwezig om kinderen met speciale noden te begeleiden in de klas. 

De school is heel groot en ontzettend goed uitgerust.  Naast alle vaklokalen is er ook een prachtige bib, een ICT-lokaal, een aula voor grote groepen, een dramalokaal, een kookklas, een atelier, een turnzaal, digitale borden, …

Verder vallen ons nog deze zaken op: leerkrachten worden met de voornaam aangesproken, de leerlingen en leerkrachten lopen op sokken rond.  Er is een beloningssysteem op schoolniveau waar ook de leerkrachten aan deelnemen.  Ze kunnen goede punten verdienen op basis van drie belangrijke pijlers: vriendschap, verantwoordelijkheid en respect.  Met de gespaarde punten kunnen ze een feestje verdienen.  De kinderen krijgen heel veel vrijheid: speelplaats is niet afgesloten met een poort, ze lopen veel rond in de klas en school, de 9e en 10e graad heeft een chillruimte. 

 Zaterdag 21 april

Welke drie zaken zou je willen invoeren in eigen school? Iedereen moest zich vandaag over deze vraag bezinnen. Het mocht iets concreets zijn of een visie dat je met anderen wil delen. Als groep maakten we ook een lijstje van welke drie punten we belangrijk genoeg achten om het aan het bestuur mee te delen en mogelijk laten invoeren in onze scholengemeenschap. We zagen dat elk zijn eigen prioriteiten legt maar met toch wel heel wat raakvlakken. Het IJslands onderwijssysteem, doordrongen door de inclusieve gedachte maakte op elk van ons diepe indruk. De harmonische ontwikkeling staat hier duidelijk hoog aangeschreven. Kinderen krijgen er heel wat vertrouwen, vertrouwen in eigen kunnen en zijn. In de scholen heerst er een zekere rust. Minder gejaagdheid, minder stress, minder competitief. Die rust proberen we alvast in onze valies te stoppen!

Comments